BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi

Yaxın Şərqdə diplomatik səylər intensivləşib. Qətər, Misir və Türkiyə son 24 saat ərzində Fələstin hərəkatı HƏMAS-ı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzza ilə bağlı təqdim etdiyi sülh planını qəbul etməyə təşviq etmək üçün birgə təzyiq göstəriblər. Bu barədə Axios portalı mənbələrə istinadla məlumat yayıb.

Mənbənin sözlərinə görə, Qətər Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman Əl-Tani və Misir kəşfiyyatının rəhbəri Həsən Rəşad planı Dohada HƏMAS liderlərinə təqdim edərək qəbul etməyə çağırıblar. Əl-Tani HƏMAS rəhbərliyinə bunun onlar üçün əldə edilə biləcək ən yaxşı razılaşma olduğunu bildirib.

Daha sonra Türkiyə Milli Kəşfiyyat Təşkilatının rəhbəri İbrahim Kalın da prosesə qoşulub ki, bu da bölgə ölkələrinin vahid mövqeyindən xəbər verir.

Planın əsas məqamları və mübahisəli şərtlər

Trampın təqdim etdiyi plan HƏMAS üçün müəyyən güzəştlər nəzərdə tutur: təxminən 2 minə yaxın fələstinli məhbusun azad edilməsi, humanitar yardımların artırılması. Lakin plan həmçinin HƏMAS-ın tam silahsızlaşdırılmasını və İsrailin mərhələli şəkildə Qəzzadan çıxarılmasını əhatə edir.

Ən çox mübahisə doğuran məqam isə ilk 72 saat ərzində bütün israilli girovların azad edilməsi şərtidir. Bu bənd HƏMAS-ın yeganə təzyiq vasitəsini əlindən almaq kimi qiymətləndirilir və hərəkat daxilində ciddi narazılıq yaradır. Bundan əlavə, plan beynəlxalq sabitlik qüvvəsinin yerləşdirilməsini nəzərdə tutur ki, HƏMAS bunu “yeni işğal forması” hesab edir.

Amerika rəsmiləri HƏMAS-ın müəyyən texniki düzəliş təkliflərini nəzərdən keçirməyə hazır olduqlarını bildirsələr də, planın tam müzakirəyə açılmayacağını vurğulayıblar. Prezident Tramp isə HƏMAS-ın plana cavab verməsi üçün “3-4 gün” vaxt verdiyini və əks halda “ağır nəticələrin” qaçılmaz olacağını bəyan edib.