BAKI, AzerVoice

Azərbaycanın Mərkəzi Asiya məsləhət platformasına üzv qəbul olunması barədə qəbul edilən qərar bu günkü reallıqda formata üzv ölkələrin siyasi mövqeyini ifadə etməklə yanaşı, tarix boyunca Xəzərin iki sahilini birləşdirən ortaq yaddaşın, ortaq yolun diktə etdiyi ortaq gələcəyin də birgə qurulması barədə iradəsinin ifadəsidir. Orta Dəhlizin getdikcə yüksələn əhəmiyyəti fonunda bu addım həm iqtisadi, həm siyasi, həm də humanitar-mədəni müstəvidə yeni bir intibahın, yüksəlişin əsasını yaradır və Azərbaycanın regiondakı strateji rolunu daha da gücləndirir.

AzerVoice xəbər verir ki, bunu Ailə,Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Bahar Muradova deyib.

İqtisadi baxımdan, Azərbaycan bu platformaya daxil olmaqla Orta Dəhlizin real ritmini dəyişdirəcək gücə malik olur. Bakı–Tbilisi–Qars xətti, Ələt limanı, Xəzər üzərindən genişlənən bərə donanması və rəqəmsallaşdırılan logistika sistemləri Orta Asiya ilə Avropa arasında hərəkət edən ticari əlaqələrə yeni bir impuls verir. Əgər bu Mərkəzi Asiya dövlətlərinin Orta Dəhliz vasitəsilə dünyaya alternativ və daha təhlükəsiz çıxış əldə etməsini təmin edirsə, Azərbaycan üçün tranzit mərkəzi olmaqdan əldə edəcəyi gəlirləri və təsir imkanlarını artırmaqla hər iki region ölkələri üçün qarşılıqlı gücləndirici prosesin davamlılığını təmin edəcək faktor kimi əhəmiyyətini artırır.

Bu əməkdaşlıq elə bir mərhələyə qədəm qoyur ki, Xəzərin hər iki sahilində iqtisadi maraqlar daha sıx uzlaşdırılmaqla dövlətlərin həm gündəlik, həm də strateji səviyyədə yaxınlaşmasına yeni bir təkan verəcəkdir.

Azərbaycan isə bu əməkdaşlığa daxil olmaqla regional ticarətin də tənzimləyicisi kimi çıxış edir, açıq yollar, təhlükəsiz dəhlizlər təqdim edən əhəmiyyətli bir ölkəyə çevrilir.

Siyasi müstəvidə bu üzvlük Mərkəzi Asiyada yaranan yeni güc mərkəzinə Azərbaycanın təbii şəkildə daxil olmasını təmin edir. Məşvərət mexanizmi təkcə fikir mübadiləsi üçün seçilmiş uyğun məkan deyil, həmçinin regionun gələcəyinə dair ortaq planların koordinasiyası deməkdir.

Azərbaycanın burada iştirakı ölkəmizin siyasi əhatəsinin genişlənməsi, beynəlxalq miqyasda səsinin daha eşidilən olması və regional təhlükəsizlik məsələlərində yeni tərəfdaşlıq imkanlarının açılması ilə xarakterizə olunur.

Məhz Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən regional siyasəti və Xəzər hövzəsində əməkdaşlığı prioritet inkişaf xətti kimi müəyyən etməsi bu prosesin sürətlənməsinə və Azərbaycanın Mərkəzi Asiyadakı mövqeyinin daha güclü şəkildə qəbul olunmasına zəmin yaratmışdır. Onun təşəbbüskarlığı Xəzər dənizinin ayırıcı deyil, birləşdirici məkan kimi qəbul edilməsinə töhfə verərək region dövlətlərini vacib məsələlər üzrə vahid məsuliyyət daşıyan tərəflərə çevirir. Terrorizmlə mübarizə, sərhəd təhlükəsizliyi, nəqliyyat kommunikasiyalarının müdafiəsi kimi mövzularda ortaq məsuliyyət siyasəti formalaşdırmaqla Azərbaycanın bu prosesdə oynadığı rolun çəkisi daha da artır.

Beləliklə, geosiyasi həyatın ritmi Orta Dəhliz boyunca uzanan geniş bir məkanın sabitliyinə bağlanır və burada Azərbaycanın səsi xüsusilə eşidilir.

Humanitar-mədəni və mənəvi baxımdan isə bu yaxınlaşma öz təsirini daha qabarıq şəkildə büruzə verir. Orta Asiya ilə Azərbaycan ortaq tarix, ortaq dil kökləri, eyni dini-mənəvi düşüncə və oxşar həyat fəlsəfəsi daşıyan xalqların sıx və iç-içə yaşadığı bir məkandır.

Bu platformaya üzvlük həmin bağları rəsmi müstəviyə yüksəldir, onları yenidən dərinləşdirir və xalqlar arasında bir-birinə olan doğmalığı siyasi çərçivədən çıxarıb geniş bir mədəni birliyə çevrilməsi üçün ciddi əsaslar yaradır.

Musiqidən ədəbiyyata, adət-ənənələrdən ailə dəyərlərinə qədər uzanan ortaq mədəniyyət sahələri bir daha canlanır. Humanitar proqramlar, tələbə mübadilələri, mədəniyyət günləri və ortaq layihələr Xəzərin sularını bu böyük coğrafiyada yaşayan xalqlar üçün bir mehribanlıq körpüsünə çevirir. Azərbaycan ilə Orta Asiya xalqları arasında yaranan bu mənəvi bağ bəlkə də dövlətlərin ortaq mövqeyindən daha çox insanların ruhunu bir araya gətirir.

Bu, xalqların yaddaşında yeni bir yaxınlıq, yeni bir intibah və inkişaf üçün yeni bir dövrün daha sabit və səmimi bağlarla möhkəmləndirilən bünövrəsini yaradır.

Beləliklə, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya məsləhət platformasına üzvlüyü həm Orta Dəhlizin güclənməsi, həm region ölkələri arasında yeni interfeysin yaranması, həm də dərin mədəni birliklərin yenidən canlanması üçün təbii və tarixdə xüsusi yeri olacaq bir qərar kimi dəyərləndiriləcəkdir.

Bu qərarın qəbulunu şərtləndirən səbəb isə birmənalı olaraq Prezident İlham Əliyevin strateji baxışına söykənən regional əməkdaşlıq konsepsiyasının ardıcıl həyata keçirilməsi,Azərbaycanın beynəlxalq güc mərkəzi kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində apardığı siyasət və Mərkəzi Asiya ölkələrinin də bu əməkdaşlığın yaratdığı imkanları layiqincə dəyərləndirməsi faktıdır.