BAKI, AzerVoice
İran cümə günü İsrailin nüvə obyektlərinə, ballistik raket istehsalı zavodlarına və hərbi rəhbərliyə qarşı həyata keçirdiyi hava hücumları nəticəsində bir sıra yüksək rütbəli hərbçilərin və altı nüvə aliminin öldüyünü elan edib. Hücumların məqsədi Tehranın nüvə silahı hazırlamasının qarşısını almaqdır.
İranın rəsmi məlumatına görə, hücumlar nəticəsində Baş Qərargah rəisi, “Sepah” komandanı və raket bölməsinin rəhbəri də daxil olmaqla ən azı 20 yüksək rütbəli hərbçi həyatını itirib.
Aşağıda öldürülən əsas komandirlər və alimlərin siyahısı təqdim olunur:
Hüseyn Səlami
1959-cu il təvəllüdlü Hüseyn Səlami, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (Sepah) baş komandanı idi. O, 2019-cu ildə Ali lider Ayətullah Əli Xamenei tərəfindən bu vəzifəyə təyin olunmuşdu.
Səlami 2009-cu ildən etibarən Sepahın komandan müavini olub və onun əsas vəzifəsi hərbi hazırlığın gücləndirilməsi, strateji idarəetmənin inkişafı və ideoloji möhkəmlik idi. O, İran-İsrail qarşıdurmalarında sərt mövqeyi və Qərbə qarşı açıq təhdidləri ilə tanınırdı.
Məhəmməd Baqiri
1960-cı ildə anadan olmuş Məhəmməd Hüseyn Əfşərdi (tanınmış adı ilə Məhəmməd Baqiri), İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi idi və 2016-cı ildən bu vəzifəni icra edirdi. O, daha öncə Sepah-ın kəşfiyyat idarəsində çalışmışdı.
İran-İraq müharibəsi zamanı Sepah sıralarına qoşulmuşdu və o vaxtdan bəri İranın raket proqramının və pilotsuz uçuş aparatları texnologiyasının inkişafına rəhbərlik etmişdi. 2024-cü ilin aprelində İsrailə qarşı İranın birbaşa raket və dron hücumlarını koordinasiya edənlərdən biri idi.
Əmir Əli Hacizadə
Hacizadə, Sepah-ın hava-kosmik qüvvələrinin komandanı idi. O, İsrailə yönəlmiş hava hücumlarının əsas planlayıcısı və icraçılarından biri hesab olunurdu.
2020-ci ildə o, ABŞ-ın Qasım Süleymanini öldürməsinə cavab olaraq İraqda yerləşən ABŞ bazalarına raket hücumlarından sonra səhvən vurulan Ukrayna sərnişin təyyarəsinə görə məsuliyyəti öz üzərinə götürmüşdü.
Qulam Əli Rəşid
Sepahın “Xatəmül-Ənbiyə” birgə əməliyyat qərargahının rəhbəri idi. Bu qərargah İran Silahlı Qüvvələrinin ən yüksək əməliyyat komandanlığı mərkəzi sayılır və Ali Lider Xameneinin birbaşa nəzarətində fəaliyyət göstərir.
1980-ci illərdə İran-İraq müharibəsi dövründə “Ramazan” birliyinin qurulmasına qatılmış və bu struktur sonradan “Qüds Qüvvələri”nin əsasını təşkil etmişdi. O, həmçinin ABŞ tərəfindən 2019-cu ildən etibarən sanksiya siyahısına daxil edilmişdi.
Fereydun Abbasi-Davani
2011–2013-cü illərdə İran Atom Enerjisi Təşkilatına rəhbərlik etmiş və ölkənin nüvə proqramına dair dərin bilgiyə sahib olan sərt xətt tərəfdarı alim idi.O, 2020–2024-cü illərdə İran parlamentinin üzvü olub. 2011-ci ildə ona qarşı uğursuz sui-qəsd cəhdi olmuşdu.
Məhəmməd Mehdi Tehranji
İranın “Azad İslam Universiteti”nin rəhbəri və nüvə fiziki idi. O da cümə günü həyata keçirilən hücumlarda öldürülüb.
Digər öldürülən nüvə alimləri:
Əbdülhəmid Mənuşəhr
Əhməd Rza Zülfüqari
Əmir Hüseyn Fəqihi
Mətləbzadə
Bu şəxslərin hamısı İranın nüvə və raket proqramlarının inkişafında mühüm rol oynamış və beynəlxalq diqqətə səbəb olmuş fiqurlar idi.