BAKI, AzerVoice, Fərid Mikayılov

Portuqaliyanın paytaxtı Lizbon Universitetində aparılan yeni araşdırma göstərib ki, avtomobillərin rəngi şəhərlərdə temperaturun artmasına ciddi təsir göstərir. Xüsusilə qara rəngli nəqliyyat vasitələrinin yaydığı istilik ətraf mühitin temperaturunu bir neçə dərəcə yüksəldə bilər.

"City and Environment Interactions" jurnalında dərc olunan hesabatda qeyd olunur ki, açıq havada 5 saat saxlanılan qara avtomobilin ətrafında havanın temperaturu 3,8 dərəcə daha yüksək olub. Ağ rəngli avtomobildə isə bu təsir xeyli aşağı qeydə alınıb. Alimlər bunu rənglərin günəş şüalarını əks etdirmə xüsusiyyətləri ilə izah edirlər: ağ boya işığın 75–85 faizini geri qaytarır, qara isə cəmi 5–10 faizini.

“Şəhərdə park edilmiş minlərlə avtomobilin hər biri kiçik istilik mənbəyi rolunu oynayır və bu, küçələrin istilik dərəcəsini nəzərəçarpacaq şəkildə dəyişə bilər”- deyə tədqiqatı aparan professor Marcia Matias bildirib.

Avropa İttifaqının Copernicus proqramı isə vurğulayır ki, beton, asfalt və sıx tikili səbəbindən şəhərlər kənd ərazilərindən 10–15 dərəcə isti ola bilər. Bu isə əhali, xüsusilə yaşlılar və xroniki xəstələr üçün ciddi sağlamlıq riskləri yaradır.

Avropanın bir çox şəhərində “iqlim sığınacaqları” yaradılır, parklarda və ictimai binalarda soyuducu məkanlar təşkil olunur. Bununla yanaşı, alimlər avtomobillərin rənginin dəyişdirilməsinin daha sadə və effektiv həll ola biləcəyini bildirirlər. Qara avtomobillərin açıq rənglərə boyanması bəzi küçələrdə istiliyi bir neçə dərəcə aşağı sala bilər.

ABŞ-ın Şimali Karolina Universitetindən iqlim mütəxəssisi Sarah Berk qeyd edib ki, indiyədək əsas diqqət dam örtüklərinə və asfaltın rənginə yönəlsə də, avtomobillərin də “şəhərlərin istilik balansında mühüm rol oynadığı” nəzərə alınmalıdır.

Xüsusilə taksilər, yük və bələdiyyə maşınlarının açıq rəngə boyanması iqlim dəyişikliyinin yaratdığı istilik dalğalarına qarşı sürətli və praktik həll ola bilər.