Son günlər baş verən hadisələr, bəzi şəxslərin hicab ilə və dini tərbiyə ilə bağlı səsləndirdikləri fikirlər bir məsələni aktual edir. Dindarların mədəniləşmə prosesində önəmli olan hüquqi biliklərin və hüquqi mədəniyyətin onların arasında güclənməsidir. Burada bilinməsi olan birinci məsələ Azərbaycan Konstitusiyasında, daha sonra isə “Dini etiqad azadlığı haqqında” Qanunda onların hüquqlarının ifadəsidir (AR Konstitusiyası, maddə 18; maddə 25; maddə 48).
Hər bir dindar bir vətəndaşdır (AR Konstitusiyası, maddə 25). Mən dini siyasi partiya və təşkilatların tərəfdarı deyiləm. Amma dindar bir vətəndaş olaraq ümumi hüquqi biliklərə malik olmalıdır (AR Konstitusiyası, maddə 71 – hüquq və azadlıqların təminatı).
Növbəti mərhələ ailə və uşaq haqqında qanunlarda tərbiyə prosesində məcburetmə olarmı, olmazmı onu bilməkdir (“Uşaq hüquqları haqqında” Qanun, maddə 12; Ailə Məcəlləsi, maddə 56). Məcburetmə və zorakılıq həmişə eyni şeyimi ifadə edir?
Tərbiyə zamanı məcburetmə pedaqoji bir zərurətdir. Bu heç də zorakılıq və ya şəxsiyyəti alçaltmaq demək deyildir (AR Konstitusiyası, maddə 46 – şərəf və ləyaqətin müdafiəsi). Zorakılıq başqa anlayışdır və qanunla qadağandır (“Uşaq hüquqları haqqında” Qanun, maddə 27).
Dindar da, dindar olmayan da övlad tərbiyəsi zamanı məcburetmə tədbirlərindən istifadə edir. Məsələ, uşaq öz başına təhsil almaq istəməsə, onun təhsilə məcbur edilməsi ən azı doqquz sinif zəruri deyildirmi? (AR Konstitusiyası, maddə 42 – ümumi orta təhsil icbaridir).
Bir sözlə, hər bir valideyn uşağını onun şərəf və ləyaqətini alçaltmadan, xəsarət yetirmədən öz mənəvi, dini görüşləri əsasında tərbiyə edə bilər (“Dini etiqad azadlığı haqqında” Qanun, maddə 5; AR Konstitusiyası, maddə 46).
az: uşaqların dini tərbiyəsi, valideyn hüquqları, dini etiqad azadlığı, uşaq hüquqları, ailə hüququ, hüquqi maarifləndirmə, məcburetmə tərbiyə, şərəf və ləyaqət, Konstitusiya maddələri, hüquqi mədəniyyət tr: çocukların dini eğitimi, ebeveyn hakları, din özgürlüğü, çocuk hakları, aile hukuku, hukuki bilinç, eğitimde zorlama, onur ve haysiyet, anayasa maddeleri, hukuki kültür en: children religious upbringing, parental rights, freedom of religion, child rights, family law, legal awareness, educational coercion, human dignity, constitutional provisions, legal culture ru: религиозное воспитание детей, права родителей, свобода вероисповедания, права ребенка, семейное право, правовое просвещение, педагогическое принуждение, честь и достоинство, конституционные нормы, правовая культура ar: التربية الدينية للأطفال, حقوق الوالدين, حرية الدين, حقوق الطفل, قانون الأسرة, التوعية القانونية, الإلزام التربوي, الكرامة الإنسانية, الدستور, الثقافة القانونية fa: تربیت دینی کودکان, حقوق والدین, آزادی دین, حقوق کودک, حقوق خانواده, آگاهی حقوقی, اجبار تربیتی, کرامت انسانی, قانون اساسی, فرهنگ حقوقی de: religiöse Erziehung von Kindern, Elternrechte, Religionsfreiheit, Kinderrechte, Familienrecht, rechtliche Aufklärung, pädagogischer Zwang, Menschenwürde, Verfassungsartikel, Rechtskultur fr: éducation religieuse des enfants, droits des parents, liberté de religion, droits de l’enfant, droit de la famille, sensibilisation juridique, contrainte éducative, dignité humaine, constitution, culture juridique es: educación religiosa de los niños, derechos parentales, libertad religiosa, derechos del niño, derecho de familia, concienciación legal, coerción educativa, dignidad humana, constitución, cultura jurídica it: educazione religiosa dei bambini, diritti dei genitori, libertà religiosa, diritti del bambino, diritto di famiglia, consapevolezza legale, coercizione educativa, dignità umana, costituzione, cultura giuridica pt: educação religiosa infantil, direitos parentais, liberdade religiosa, direitos da criança, direito de família, conscientização jurídica, coerção educativa, dignidade humana, constituição, cultura jurídica zh: 儿童宗教教育, 父母权利, 宗教自由, 儿童权利, 家庭法, 法律意识, 教育强制, 人类尊严, 宪法条款, 法律文化 ja: 子どもの宗教教育, 親の権利, 宗教の自由, 子どもの権利, 家族法, 法的認識, 教育的強制, 人間の尊厳, 憲法規定, 法文化 ko: 아동 종교 교육, 부모 권리, 종교의 자유, 아동 권리, 가족법, 법적 인식, 교육적 강제, 인간의 존엄성, 헌법 조항, 법문화 hi: बच्चों का धार्मिक पालन-पोषण, माता-पिता के अधिकार, धर्म की स्वतंत्रता, बाल अधिकार, पारिवारिक कानून, कानूनी जागरूकता, शैक्षिक बाध्यता, मानव गरिमा, संविधान प्रावधान, कानूनी संस्कृति ur: بچوں کی مذہبی تربیت, والدین کے حقوق, مذہبی آزادی, بچوں کے حقوق, خاندانی قانون, قانونی آگاہی, تعلیمی جبر, انسانی وقار, آئینی دفعات, قانونی ثقافت id: pendidikan agama anak, hak orang tua, kebebasan beragama, hak anak, hukum keluarga, kesadaran hukum, paksaan pendidikan, martabat manusia, konstitusi, budaya hukum ms: pendidikan agama kanak-kanak, hak ibu bapa, kebebasan beragama, hak kanak-kanak, undang-undang keluarga, kesedaran undang-undang, paksaan pendidikan, maruah manusia, perlembagaan, budaya undang-undang nl: religieuze opvoeding van kinderen, ouderlijke rechten, godsdienstvrijheid, kinderrechten, familierecht, juridische bewustwording, educatieve dwang, menselijke waardigheid, grondwet, rechtscultuur sv: barns religiösa fostran, föräldrarättigheter, religionsfrihet, barns rättigheter, familjerätt, juridisk medvetenhet, pedagogisk tvång, mänsklig värdighet, konstitution, rättskultur no: barns religiøse oppdragelse, foreldrerettigheter, religionsfrihet, barns rettigheter, familierett, juridisk bevissthet, pedagogisk tvang, menneskelig verdighet, grunnlov, rettskultur fi: lasten uskonnollinen kasvatus, vanhempien oikeudet, uskonnonvapaus, lapsen oikeudet, perheoikeus, oikeudellinen tietoisuus, kasvatuksellinen pakko, ihmisarvo, perustuslaki, oikeuskulttuuri pl: wychowanie religijne dzieci, prawa rodziców, wolność religijna, prawa dziecka, prawo rodzinne, edukacja prawna, przymus wychowawczy, godność człowieka, konstytucja, kultura prawna uk: релігійне виховання дітей, права батьків, свобода віросповідання, права дитини, сімейне право, правова просвіта, педагогічний примус, людська гідність, конституція, правова культура ka: ბავშვთა რელიგიური აღზრდა, მშობლების უფლებები, რელიგიის თავისუფლება, ბავშვის უფლებები, საოჯახო სამართალი, იურიდიული განათლება, პედაგოგიური იძულება, ადამიანური ღირსება, კონსტიტუცია, სამართლებრივი კულტურა hy: երեխաների կրոնական դաստիարակություն, ծնողների իրավունքներ, կրոնի ազատություն, երեխայի իրավունքներ, ընտանեկան իրավունք, իրավական իրազեկում, կրթական պարտադրանք, մարդկային արժանապատվություն, սահմանադրություն, իրավական մշակույթ kk: балалардың діни тәрбиесі, ата-ана құқықтары, дін бостандығы, бала құқықтары, отбасы құқығы, құқықтық сауаттылық, тәрбиелік мәжбүрлеу, адам қадірі, конституция, құқықтық мәдениет uz: bolalarning diniy tarbiyasi, ota-ona huquqlari, diniy erkinlik, bola huquqlari, oila huquqi, huquqiy savodxonlik, tarbiyaviy majburlash, inson qadr-qimmati, konstitutsiya, huquqiy madaniyat
