BAKI, AzerVoice
Avropanın ən böyük avtomobil istehsalçısı olan Volkswagen, Almaniyanın Drezden şəhərində yerləşən zavodunda avtomobil istehsalını rəsmi olaraq dayandırıb. Çərşənbə axşamı etibarilə istehsal xətlərinin bağlanması ilə şirkət 88 illik tarixində ilk dəfə Almaniya ərazisində yerləşən bir müəssisəsində istehsalı tamamilə dayandırmış oldu. Bu qərar qlobal avtomobil sənayesində uzun müddətdir müzakirə olunan daralmanın artıq real nəticələr verdiyini göstərən simvolik hadisə kimi qiymətləndirilir.
Qərarın arxasında bir neçə əsas səbəb dayanır. Çin bazarında satışların zəifləməsi, Avropada tələbin azalması və ABŞ tərəfindən tətbiq edilən gömrük rüsumları Volkswagen-in həm satış həcminə, həm də nağd pul axınına ciddi təzyiq göstərir. Mövcud mənzərə fonunda şirkət investisiya strategiyasını yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur qalıb.
Volkswagen növbəti beş il üçün planlaşdırdığı investisiya büdcəsini 160 milyard avroya endirib. Bu, 2023–2027-ci illəri əhatə edən əvvəlki 180 milyard avroluq investisiya planı ilə müqayisədə nəzərəçarpacaq azalma deməkdir.
Şirkət rəhbərliyi hesab edir ki, daxili yanma mühərrikli avtomobillər bazarda gözləniləndən daha uzun müddət qalacaq. Bu səbəbdən elektromobil transformasiyası davam etsə də, klassik mühərrik texnologiyalarına əlavə investisiyaların qaçılmaz olduğu açıq şəkildə etiraf edilir.
Nağd pul axını üzərində təzyiq qalmaqdadır
Volkswagen-in maliyyə vəziyyəti bazar iştirakçıları tərəfindən yaxından izlənilir. Şirkətin maliyyə direktoru Arno Antlitz oktyabr ayında verdiyi açıqlamada, 2025-ci il üçün əvvəlcə sıfıra yaxın proqnozlaşdırılan xalis nağd pul axınının məhdud da olsa müsbət göstəriciyə çevrilə biləcəyini bildirmişdi. Lakin analitiklərə görə bu müsbət dinamika hələ dayanıqlı hesab edilmir.
Bernstein analitiki Stiven Reytman qeyd edir ki, Volkswagen yaxın dövrdə xərclərin azaldılmasına və əməliyyat mənfəətliliyinin artırılmasına fokuslanacaq. Onun sözlərinə görə, yeni nəsil daxili yanma mühərrikləri üçün əlavə investisiyalar gündəmdə qalacaq. Union Investment fondunun portfel meneceri Morits Kronenberger isə mövcud investisiya hədəflərinin reallaşması üçün bəzi layihələrin dondurulmasının qaçılmaz ola biləcəyini vurğulayır.
Simvolik, lakin diqqətçəkən addım
2002-ci ildə fəaliyyətə başlayan Drezden zavodunda indiyədək 200 min ədədə yaxın avtomobil istehsal olunub. Bu göstərici Volkswagen-in Volfsburq şəhərindəki əsas zavodunun illik istehsal həcminin yarısına belə çatmır. Buna baxmayaraq, Drezdendə istehsalın dayandırılması Almaniyadakı istehsal gücünün mərhələli şəkildə azaldılmasını nəzərdə tutan daha geniş restrukturizasiya planlarının simvolik, lakin güclü mesajı kimi qiymətləndirilir.
Bu proses çərçivəsində, həmkarlar ittifaqları ilə əldə olunan razılaşmaya əsasən, Volkswagen brendi üzrə Almaniyada 35 min iş yerinin ixtisarı da planlaşdırılır. Beləliklə, məsələ təkcə bir zavodun bağlanması deyil, şirkətin ümumi fəaliyyət modelində dərin struktur dəyişikliklərini əhatə edir.
Zavod tədqiqat kampusuna çevriləcək
Volkswagen brendinin baş icraçı direktoru Tomas Şefer bildirib ki, istehsalın dayandırılması asan qərar olmayıb, lakin mövcud iqtisadi reallıqlar bu addımı zəruri edib. Drezden zavodu keçmişdə Volkswagen-in prestijli Phaeton modelinin istehsal edildiyi mərkəz kimi tanınırdı. Daha sonra isə elektromobil dönüşümünün simvollarından olan ID.3 modelinə ev sahibliyi edib.
İstehsalın başa çatmasından sonra zavod Drezden Texniki Universitetinə icarəyə veriləcək. Müəssisə süni intellekt, robot texnikası və çip texnologiyaları üzrə ixtisaslaşmış tədqiqat kampusuna çevriləcək. Nefes nəşrindən Ömür Kırbaşlının məlumatına görə, Volkswagen və universitet bu layihə çərçivəsində növbəti 7 il ərzində 50 milyon avro investisiya yatırmağı planlaşdırır. Şirkət eyni zamanda ərazinin avtomobil təhvil-təslimi və ziyarətçilər üçün açıq mərkəz kimi fəaliyyətini davam etdirəcəyini də açıqlayıb.