BAKI, AzerVoice, Səməd Əyyubov
İranın silah istehsalı səviyyəsinə yaxın – 60 faiz zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı İsrailin iyunun 13-də nüvə obyektlərinə hücumundan əvvəl bir qədər artıb.
AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) gizli hesabatında məlumat verilib.
Agentliyin üzv dövlətlərə göndərdiyi rüblük sənəddə bildirilir ki, 13 iyun tarixinə olan qiymətləndirməyə əsasən, İranın sentrifuqalarda daha da zənginləşdirilə bilən uran heksaflorid formasında 60 faiz dərəcəli zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı 440,9 kiloqram təşkil edib.
Hesabatda vurğulanır ki, bu miqdar uran zənginləşdirmə səviyyəsi artırılacağı halda 10 nüvə bombası hazırlamaq üçün kifayət edə bilər.
BMT-yə bağlı agentlik İranın İsraillə müharibədən sonra əməkdaşlığı dayandırmasından təəssüfünü bildirib və yoxlamaların tezliklə bərpa edilməsinə çağırıb.
BAEA-nın baş direktoru Rafael Qrossi bildirib ki, İranın yüksək dərəcədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı ilə bağlı ən son məlumat iyun ayında, İsrailin hücumlarından əvvəl əldə olunub. O əlavə edib: “Ümumi qiymətləndirmə belədir ki, yüksək dərəcədə zənginləşdirilmiş uran hələ də mövcuddur.”
Hesabatda qeyd olunub ki, İsraillə müharibə İranın nüvə obyektlərinə beynəlxalq nəzarət fəaliyyətlərinə ciddi təsir göstərib. Təhlükəsizlik səbəbindən bütün MAQATE inspektorlarının ölkədən çıxarılmasına zərurət yaranıb. “İranın bundan sonra əməkdaşlığı dayandırması isə olduqca təəssüf doğurur” – deyə, sənəddə bildirilib.
Xatırladaq ki, İsrail Hərbi Hava Qüvvələri iyunun 13-də İran ərazisinə hava zərbələri endiriblər. Zərbələr nəticəsində çoxlu sayda yüksək rütbəli hərbçi, o cümlədən İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Məhəmməd Baqeri, İran İslam İnqilabı Keşikçilər Korpusu (SEPAH) baş komandanı Hüseyn Salami, Xatəm Əl-Ənbiya Qərargahının komandanı Qulaməli Rəşid, 6 nüvə alimi və yüksək vəzifəli şəxslər həlak olub. İran BMT Təhlükəsizlik Şurasının hadisə ilə əlaqədar fövqəladə iclas çağırılmasını istəyib.
Bu hücumlara cavab olaraq isə İran Ordusu İsrailə qarşı "Doğru vəd III" adlı əməliyyat keçirib. Təl-Əviv, Qüds və digər bölgələrə yüzlərlə ballistik raket buraxılıb.
ABŞ isə münaqişənin gərginləşməsindən doqquz gün sonra – 22 iyun gecəsi İrandakı üç nüvə obyektinə hücum etməklə münaqişəyə qoşulub. 23 iyun axşamı İran ABŞ-ın Qətərdə yerləşən və Yaxın Şərqin ən böyük Amerika bazası olan Əl-Udeyd bazasına raket zərbəsi endirib. ABŞ hakimiyyət orqanlarının verdiyi məlumata görə, hücum nəticəsində itki və ya ciddi dağıntı qeydə alınmayıb.
İyunun 24-də ABŞ prezidenti Donald Tramp İsrail və İranın tam atəşkəsin qüvvəyə mindiyini bəyan edib. İsrail tərəfi də ABŞ-ın atəşkəs təklifini qəbul etdiyini və qarşıya qoyulan bütün məqsədlərə nail olunduğunu bildirib.