Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan, Suriyanın bərpası və bölgədəki siyasi proseslərlə bağlı mühüm açıqlamalar verib. Onun sözlərinə görə, ölkənin tamamilə normallaşması, infrastrukturun yenilənməsi və əsas ehtiyacların qarşılanması üçün tələb olunan vəsait iki yüz on altı milyard dollar olaraq hesablanıb. SETA-da keçirilən “Suriya: Toparlanma və Yenidən İnşa” mövzusundakı tədbirdə çıxış edən Fidan, Suriyada uzun illər davam edən dağıntının miqyasının böyük olduğunu, rejimin müharibə dayandıqdan sonra ölkənin nə qədər çökdüyünü gördüyünü bildirib.
#Türkiyənin Suriya siyasəti
Suriya sərhədi boyunca uzanan Karkamış–Nusaybin Dəmiryolu Xətti ilə Mardin–Şenyurt arasındakı 350 kilometrlik hissədə aparılan təmir və yaxşılaşdırma işləri sürətlə davam etdirilir. Bu barədə Türkiyənin Nəqliyyat və İnfrastruktur naziri Abdulkadir Uraloğlu məlumat verib. Nazirin sözlərinə görə, ümumi uzunluğu 350 kilometr olan xəttin 325 kilometri Karkamış–Nusaybin, 25 kilometri isə Mardin–Şenyurt istiqamətindən ibarətdir. O bildirib ki, bölgədə vəziyyətin normallaşması ilə sərhəd boyunca uzanan bu strateji xətt yenidən istifadəyə hazırlanır.
İllərlə davam edən zülmün, ağır itkilərin, böyük acıların ardından Suriyalı qardaşlarımızı azadlığa qovuşduran 8 Dekabr İnqilabının birinci ildönümünü ürəkdən təbrik edirəm. Bu barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan X sosial media hesabında paylaşım edib. Dövlət başçısı sosial media hesabında paylaşdığı açıqlamada, “İllərlə davam edən zülmün, ağır itkilərin, böyük acıların ardından Suriyalı qardaşlarımızı azadlığa qovuşduran 8 Dekabr İnqilabının birinci ildönümünü ürəkdən təbrik edirəm,” – deyib.
Türkiyə, Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şəraaya və Daxili İşlər Naziri Enes Hattabı BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq sanksiya siyahısından çıxaran 2799 (2025) saylı qərarı məmnuniyyətlə qarşıladığını açıqlayıb. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Öncü Keçəli yazılı açıqlamasında bildirib ki, bu qərar Suriya hakimiyyəti və xalqı üzərində qalmış mənfi təsirlərin aradan qaldırılmasına, sanksiyaların tam ləğvinə, Suriyanın beynəlxalq cəmiyyətə inteqrasiyasına, həmçinin ölkədə davamlı sabitlik və inkişafın təmin olunmasına imkan yaradır. Türkiyə bu və bənzər addımları dəstəkləməyə davam edəcək.
İsrail mətbuatı Türkiyənin Suriya və İordaniya vasitəsilə Körfəz ölkələrinə uzanan quru dəhliz açmaq təşəbbüsünü narahatlıqla qarşılayıb. İsrail mətbuatı Türkiyənin Suriya və İordaniya vasitəsilə Körfəz ölkələrinə uzanan quru dəhliz açmaq təşəbbüsünü narahatlıqla qarşılayıb. İsrail mərkəzli Globes xəbər saytı, Ticarət Naziri Ömər Bolatın Suriya və İordaniya vasitəsilə Körfəz ölkələrinə uzanan quru dəhlizinin ən gec gələn il istifadəyə veriləcəyini açıqlamasını işıqlandıraraq, Türkiyənin yalnız Suriya ilə deyil, İsrail ətrafında da mövqeyini gücləndirdiyini qeyd edib.
Suriya Gömrük və Sərhəd İdarəsinin rəsmisi Əhməd Alluş, Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra sərhəd-keçid məntəqələrində aparılan modernləşmə işləri, narkotiklərlə mübarizə, eləcə də ölkənin ixrac-idxal potensialı barədə “Anadolu” agentliyinə müsahibə verib. Alluş bildirib ki, Türkiyə “azadlıqdan bu yana” Suriyaya göstərdiyi davamlı dəstək üçün minnətdarlıqla xatırlanır. Onun sözlərinə görə, iki ölkə arasında ticarət, nəqliyyat və sərhəd idarəçiliyi sahələrində sıx əməkdaşlıq aparılır.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İstanbul Konqres Mərkəzində keçirilən 41-ci İSEDAK Toplantısı Açılış Mərasimində Suriyanın bərpası ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. Ərdoğan, qonşu ölkənin ən qısa zamanda əvvəlki günlərinə qayıtmasının Türkiyə üçün əsas prioritet olduğunu vurğulayıb. “Qonşumuz Suriyanın yenidən ayağa qalxması, ən qısa zamanda əvvəlki günlərinə qayıtması əsas prioritetimizdir. Bu istiqamətdə İSEDAK çərçivəsində Suriyaya xüsusi dəstək proqramını da başladırıq.” - deyə Ərdoğan qeyd edib. Prezident son toplantıdan bu yana Yaxın Şərq və dünya üzrə tarixi hadisələrə şahidlik etdiklərini deyib. O, Suriya xalqının 14 il boyunca ağır itkilər verdiyini, Baas rejimi və terror təşkilatlarının hücumlarında təxminən 1 milyon suriyalının həyatını itirdiyini, milyonlarla insanın isə Türkiyə də daxil olmaqla digər ölkələrə köç etmək məcburiyyətində qaldığını xatırladıb. Ərdoğan Türkiyənin suriyalı qaçqınlara qonaqpərvərlik göstərdiyini və qardaşlıq borcunu yerinə yetirməyə çalışdığını bildirib.
Türkiyə Daxili İşlər Naziri Ali Yerlikaya bildirib ki, Suriyada Əsəd rejiminin 8 dekabr 2024-cü ildə devrilməsindən sonra Türkiyədən öz ölkəsinə qayıdan Suriyalıların sayı 550 mini ötüb. Nazir qeyd edib ki, bu rəqəm yalnız son bir il ərzində həyata keçirilən geri dönüşləri əhatə edir. Ali Yerlikaya əlavə edib ki, 2016-cı ildən bəri könüllü, təhlükəsiz və nizamlı şəkildə Suriyaya qayıdan Suriyalıların ümumi sayı 1 milyon 290 min nəfərə çatıb. O, Türkiyənin köç və sığınacaq siyasətinin humanitar prinsiplərə əsaslandığını və məcbur durumda olanlara dəstək verdiyini vurğulayıb.
Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi jurnalistlərin gündəmdəki suallarına cavab olaraq açıqlama yayıb. Açıqlamada bildirilib ki, Suriya hökuməti bütün qurum və bölmələri ilə ölkədə sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasına yönəlmiş yenidənqurma işlərini davam etdirir. 13 avqust 2025-ci il tarixində imzalanmış “Ortaq Təhsil və Məsləhət Memorandumu”-ndan sonra, Suriya hökumətinin tələblərinə uyğun olaraq müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində potensialın artırılmasına yönəlmiş təlim, ziyarət, məsləhət və texniki dəstək fəaliyyətləri həyata keçirilir.
Suriya Xarici İşlər Naziri Əsəd Həsən Şeybani bu gün Türkiyəyə səfər edəcək. Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan həmkarını qəbul edəcək və daha sonra iki nazir birgə mətbuat konfransı keçirəcəklər. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindən verilən məlumata görə, Suriya Xarici İşlər Naziri Əsəd Həsən Şeybani bu gün Türkiyəyə işgüzar səfər edəcək.
Türkiyənin daxili işlər naziri Ali Yerlikaya, 8 dekabr 2024-cü ildən bu günə qədər 509 min 387 suriyalının könüllü şəkildə vətəninə döndüyünü açıqlayıb. Nazir Yerlikaya sosial şəbəkədə paylaşdığı məlumatda bildirib ki, Türkiyə könüllü geri dönüş prosesində də suriyalıların yanında yer alır. Onun sözlərinə görə, Suriyadakı vəziyyətin dəyişməsi könüllü qayıdışların sürətlənməsinə səbəb olub. Yerlikaya qeyd edib ki, 2016-cı ildən bəri ümumilikdə 1 milyon 249 min 390 suriyalı könüllü şəkildə vətəninə dönüb.
Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan, BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası çərçivəsində keçirilən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) Xarici İşlər Nazirlərinin İllik Koordinasiya Toplantısında çıxış edərək İsrailin bölgədəki siyasətini sərt şəkildə tənqid edib. Fidan bildirib ki, Qəzzada törədilən soyqırım və İsrailin İordan çayının qərb sahilini ilhaq etməyə yönəlik səyləri bölgədə təhlükəli nəticələr doğura bilər. Onun sözlərinə görə, İsrailin hazırkı fəaliyyəti, yalnız Fələstin xalqına qarşı deyil, bütün regionun sabitliyinə qarşı yönəlmiş bir təhdid olaraq qiymətləndirilməlidir.